Onderzoek: Grote regionale verschillen in aanvragen voor meterkastaanpassingen

De druk op het Nederlandse elektriciteitsnet neemt toe. Steeds meer huishoudens stappen over op elektrisch koken, verwarmen en rijden. Daardoor wordt er meer gevraagd van de elektrische installatie in huis. Tegelijkertijd worden nieuwe of zwaardere aansluitingen in verschillende regio’s steeds lastiger te realiseren. Dat lijkt ook invloed te hebben op de vraag naar meterkastaanpassingen. Vooral in Utrecht is een sterke stijging zichtbaar. Ook in Gelderland kunnen de komende tijd veranderingen ontstaan door nieuwe beperkingen op het stroomnet.

Uit onderzoek van Homedeal blijkt dat het aantal aanvragen voor het aanleggen of uitbreiden van een meterkast in Nederland in 2026 naar verwachting ongeveer gelijk blijft aan 2025. Achter dat landelijke gemiddelde gaan echter grote regionale verschillen schuil. In sommige provincies neemt de vraag sterk toe, terwijl andere provincies juist een daling laten zien.

Steeds meer vraag naar meterkastaanpassingen in Utrecht

Utrecht is de opvallendste provincie in de analyse. Het aantal aanvragen voor meterkastaanpassingen stijgt daar in 2026 naar verwachting met 86 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Daarmee is Utrecht landelijk de grootste uitschieter.

Ook in andere provincies is sprake van een toename. In Flevoland en Overijssel stijgt het aantal aanvragen naar verwachting met 15 procent. In Noord-Holland gaat het om 11 procent en in Zuid-Holland om 8 procent. Zeeland laat juist een sterke daling zien: daar neemt het aantal aanvragen naar verwachting met 52 procent af.

De regionale verschillen hangen mogelijk samen met de toenemende druk op het elektriciteitsnet. In Utrecht geldt sinds 1 juli 2026 in een groot deel van de provincie een aansluitstop. Hierdoor zijn nieuwe of zwaardere aansluitingen op het elektriciteitsnet niet meer direct mogelijk.

Volgens Myrthe van der Putten, expert bij Homedeal, kan deze ontwikkeling ervoor zorgen dat huishoudens eerder nadenken over hun elektrische installatie. Sommige mensen willen hun meterkast alvast geschikt maken voor toekomstige verduurzamingsplannen, voordat ze daadwerkelijk nieuwe elektrische apparaten aanschaffen.

Ook Gelderland krijgt te maken met beperkingen op het stroomnet

Niet alleen in Utrecht neemt de druk op het elektriciteitsnet toe. Ook in Gelderland ontstaan nieuwe beperkingen. In zestien gemeenten, waaronder Doetinchem, Lochem en Zutphen, komen nieuwe aanvragen voor elektriciteitsaansluitingen vanaf 2027 op een wachtlijst terecht.

Homedeal verwacht dat deze ontwikkeling mogelijk leidt tot een toename van het aantal aanvragen voor meterkastaanpassingen. De situatie in Utrecht laat zien dat de vraag in een provincie waar een aansluitstop geldt sterk kan toenemen. Of Gelderland een vergelijkbare ontwikkeling doormaakt, zal de komende periode moeten blijken.

Voor huishoudens die plannen hebben om hun woning te verduurzamen, is het daarom verstandig om tijdig naar de mogelijkheden van hun elektrische installatie te kijken. Zeker wanneer er plannen zijn voor een warmtepomp, inductiekookplaat of laadpaal kan het zinvol zijn om vooraf te laten beoordelen of de bestaande installatie geschikt is.

Waarom wordt een meterkast steeds belangrijker?

De manier waarop huishoudens elektriciteit gebruiken, verandert. Waar stroom vroeger vooral nodig was voor verlichting, huishoudelijke apparaten en elektronica, gebruiken steeds meer mensen elektriciteit ook om te koken, hun woning te verwarmen en hun auto op te laden.

Vooral de combinatie van verschillende elektrische apparaten kan de belasting van de elektrische installatie vergroten. Een inductiekookplaat, warmtepomp en laadpaal vragen ieder op hun eigen manier capaciteit. Wanneer deze apparaten tegelijkertijd worden gebruikt, moet de elektrische installatie dat aankunnen.

Een oudere meterkast is niet altijd ingericht op dit veranderende stroomverbruik. Soms zijn extra groepen nodig, moet de verdeling van de belasting worden aangepast of is een andere technische oplossing wenselijk. In andere situaties kan ook een aanpassing van de elektriciteitsaansluiting nodig zijn.

Het is daarom belangrijk om niet alleen naar afzonderlijke apparaten te kijken, maar naar het totale stroomverbruik in huis en de mogelijkheden van de bestaande installatie.

Meterkast aanpassen is niet hetzelfde als verzwaren

Bij de berichtgeving over netcongestie worden de termen meterkastaanpassing en aansluitverzwaring regelmatig door elkaar gebruikt. Toch gaat het om verschillende zaken.

Een meterkastaanpassing heeft betrekking op de elektrische installatie in de woning. Denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van groepen, het aanpassen van de groepenkast of het geschikt maken van de installatie voor nieuwe elektrische apparaten.

Een aansluitverzwaring heeft betrekking op de aansluiting van de woning op het openbare elektriciteitsnet. Daarbij wordt bijvoorbeeld de capaciteit van een bestaande aansluiting vergroot. Dit loopt via de netbeheerder en kan bij netcongestie niet altijd direct worden uitgevoerd.

Een nieuwe of uitgebreide meterkast betekent dus niet automatisch dat een woning ook meer elektriciteit van het openbare net kan afnemen. Andersom betekent een aansluitstop niet dat er helemaal geen aanpassingen meer mogelijk zijn binnen de woning.

Juist daarom is het verstandig om eerst de bestaande situatie te laten beoordelen. Een elektricien kan bekijken welke mogelijkheden er binnen de huidige installatie zijn en of een aanpassing van de meterkast voldoende is.

De juiste meterkast begint bij inzicht in je stroomverbruik

De regionale verschillen in het aantal aanvragen laten zien dat de druk op het elektriciteitsnet niet overal dezelfde gevolgen heeft. In Utrecht neemt de vraag naar meterkastaanpassingen sterk toe, terwijl in andere provincies juist een daling zichtbaar is. Met de nieuwe beperkingen in Gelderland kan ook daar de aandacht voor de elektrische installatie toenemen.

Tegelijkertijd blijft de overstap naar elektrisch koken, verwarmen en rijden een belangrijke ontwikkeling. Daardoor wordt een goed ingerichte elektrische installatie steeds belangrijker voor huishoudens.

Het belangrijkste is om niet zomaar uit te gaan van een zwaardere aansluiting of een compleet nieuwe meterkast. Door eerst de bestaande situatie te laten controleren, wordt duidelijk welke aanpassingen daadwerkelijk nodig zijn en welke mogelijkheden er zijn om de woning klaar te maken voor toekomstig stroomverbruik.