Aardlekschakelaar aansluiten: kosten, typen en stappenplan

19/06/2026

Myrthe

Wil jij de aardlekschakelaar vervangen of aansluiten? Een aardlekschakelaar aansluiten is een belangrijke stap bij het veilig maken van elektrische circuits in huis. In dit artikel lees je wat een aardlekschakelaar is, waarom een correcte aansluiting cruciaal is, wat het kost en hoe je de juiste keuze maakt.

Inhoudsopgave

Wat is een aardlekschakelaar

Een aardlekschakelaar is een veiligheidsvoorziening in je meterkast die jou en je huis beschermt tegen elektrische schokken en brand door lekstroom. Het belangrijkste doel van een aardlekschakelaar is het detecteren van onbalans tussen de stroom die de installatie binnenkomt en de stroom die eruit gaat.

• Normaal: alles wat erin gaat, komt er ook weer uit.
• Bij lekstroom: er lekt stroom weg via een kapotte kabel, defect apparaat of contact met water. Dat kan gevaarlijk zijn, omdat die stroom door een persoon of via brandbare materialen kan wegvloeien.

Detecteert de aardlekschakelaar een verschil van 30 milliampère (mA) of meer, dan schakelt hij onmiddellijk de stroomtoevoer uit. Dit voorkomt elektrische schokken en brandgevaar.

Verplicht in Nederland

Sinds 2005 moeten alle nieuwe groepenkasten voorzien zijn van minimaal twee aardlekschakelaars, zodat niet de hele woning zonder stroom valt bij een storing in één groep. Dit is vastgelegd in het Bouwbesluit 2012.

Waarom een aardlekschakelaar aansluiten

Het aansluiten van een aardlekschakelaar is van cruciaal belang om de elektrische veiligheid in een woning te waarborgen. Hier zijn enkele redenen waarom het belangrijk is om een aardlekschakelaar te installeren:

Bescherming tegen elektrische schokken

Zelfs kleine lekstromen van 30 mA kunnen dodelijk zijn. De aardlekschakelaar reageert in milliseconden en schakelt de stroomtoevoer uit voordat er schade kan ontstaan.

Brandpreventie

Lekstroom kan leiden tot oververhitting van draden en elektrische componenten, wat brandgevaar oplevert. Een aardlekschakelaar kan dergelijke risico’s verminderen door het circuit uit te schakelen bij de eerste tekenen van een lekstroom, waardoor branden worden voorkomen of beperkt.

Bescherming van elektrische apparaten

Het gebruik van een aardlekschakelaar beschermt niet alleen mensen, maar ook elektrische apparaten. Door snel in te grijpen bij lekstroom kan de aardlekschakelaar voorkomen dat apparaten worden beschadigd.

Aardlekschakelaar is verplicht in woningen

Een woning zonder aardlekschakelaar voldoet niet aan het Bouwbesluit. Bij verbouwingen en nieuwbouw is een correcte installatie verplicht en wordt gekeurd.

Typen aardlekschakelaars

Aardlekschakelaar (2-polig of 4-polig)

De standaard aardlekschakelaar beschermt tegen lekstroom. Bij een lek schakelt hij alle groepen achter hem tegelijk uit.

• 2-polig (2P): voor 1-fase installaties. Twee modules breed (ca. 36 mm). Wordt in zowel 1-fase als 3-fase meterkasten gebruikt.
• 4-polig (4P): voor 3-fase installaties. Vier modules breed (ca. 72 mm).

Aardlekautomaat

Een aardlekautomaat combineert een aardlekschakelaar met een zekeringsautomaat in één apparaat. Het grote voordeel: bij een lek of overbelasting wordt niet alle achterliggende groepen uitgeschakeld, maar alleen de ene groep met het probleem. Zo blijft de koelkast aan als de kortsluiting in de woonkamer is ontstaan, wel zo prettig! De aardlekautomaat is circa € 20 duurder dan een losse aardlekschakelaar.

Aardlekschakelaar type B

Een speciaal type voor apparaten die gelijkstroom lekken, zoals laadpalen voor elektrische auto’s en bepaalde omvormers van zonnepanelen. Een standaard type AC aardlekschakelaar detecteert deze lekstromen niet. Bij installatie van een laadpaal is een type B aardlekschakelaar verplicht.

Welk type aardlekschakelaar heb jij nodig?

Maximaal vier groepen mogen achter één aardlekschakelaar worden geplaatst. Bij een meterkast met veel groepen heb je dus meerdere aardlekschakelaars nodig. Heeft jouw meterkast te weinig ruimte voor uitbreiding? Lees dan meer over de meterkast vervangen kosten.

Wat kost het aansluiten van een aardlekschakelaar?

De kosten voor het laten aansluiten of vervangen van een aardlekschakelaar door een erkende elektricien zijn inclusief materiaal, montage en btw.

Bekijk hieronder in de tabel de actuele kosten voor verschillende aardlekschakelaars:

De kosten bestaan voor circa 60-65% uit arbeidskosten en 35-40% uit materiaalkosten. Een aardlekschakelaar zelf kost € 30 tot € 90 exclusief montage; een type B schakelaar is duurder in aanschaf.

Combineer werkzaamheden

Laat je tegelijk ook de meterkast uitbreiden of andere werkzaamheden uitvoeren? Dan betaal je slechts één keer voorrijkosten en is de totaalprijs gunstiger.

Prijsvoorbeelden aardlekschakelaar aansluiten

Goedkoopste: eenvoudige vervanging

Je wilt de aardlekschakelaar vervangen of aansluiten en hier het liefst niet te veel geld aan uitgeven. In dat geval kies je voor een goedkope aardlekschakelaar. Laat je dit type aardlekschakelaar aanleggen door een erkend specialist dan betaal je gemiddeld € 95 – € 110.

Meest gekozen: A-merk aardlekschakelaar

Moet de aardlekschakelaar aangesloten of vervangen worden en ga je voor kwaliteit? Dan kies je een A-merk aardlekschakelaar, zoals: Holec, Hager, ABB en Attema. Het aansluiten van deze typen aardlekschakelaars laat je doen door een erkend specialist, zodat je zeker weet dat de aardlekschakelaar goed wordt aangesloten. Het laten plaatsen van een A-merk aardlekschakelaar kost gemiddeld € 125 – € 145.

Meest compleet: aardlekautomaat

Een aardlekautomaat is een combinatie van een aardlekschakelaar en een zekeringsautomaat. Met een aardlekautomaat worden niet alle groepen tegelijk uitgeschakeld bij een stroomlekkage of overbelasting, maar slechts de ene groep waar het lek of de overbelasting zich in bevindt. Een aardlekautomaat laten installeren kost gemiddeld €155 – €175.

Welke keuzes zijn van invloed op de prijs?

Keuze 1: Uurtarief of totaalprijs

Het gemiddelde uurtarief van een erkende elektricien ligt in 2026 tussen de € 45 en € 75 per uur exclusief btw. Voor het aansluiten of vervangen van een aardlekschakelaar is een vooraf afgesproken totaalprijs aan te raden, dan weet je precies waar je aan toe bent.

Keuze 2: Merk van de aardlekschakelaar

Er zijn diverse merken aan aardlekschakelaars. Kies altijd voor een A-merk die bij voorkeur voorzien is van een KEMA-Keur keurmerk. Het KEMA-Keur is een breed geaccepteerd keurmerk voor de veiligheid van elektrische apparaten. Voorbeelden van erkende A-merken aardlekschakelaas zijn Holec, Hager, ABB en Attema. Een aardlekschakelaar zelf kost gemiddeld € 30 tot € 90 exclusief montage. Ga altijd voor de beste prijs-kwaliteitverhouding om complicaties achteraf te voorkomen.

Keuze 3: Aardlekschakelaar of aardlekautomaat

De aardlekautomaat is in principe hetzelfde als een aardlekschakelaar, maar de aardlekautomaat heeft een geïntegreerde zekeringsautomaat. Deze zorgt ervoor dat niet alle 4 groepen bij een lekkage of overbelasting worden uitgeschakeld, maar alleen de groep met het betreffende probleem. Dit voorkomt bijvoorbeeld dat de koelkast uitvalt, terwijl de kortsluiting in de woonkamer is ontstaan. De aardlekautomaat kost gemiddeld € 20 meer dan een normale aardlekschakelaar.

Keuze 4: Extra opties

Het aanleggen van de aardlekschakelaar gaat vaak gepaard met het vervangen van onderdelen in de meterkast. Denk hierbij aan het toevoegen van extra groepen of een beltrafo.

Hoe sluit je een aardlekschakelaar aan?

Het aansluiten van een aardlekschakelaar mag je als huiseigenaar technisch gezien zelf uitvoeren, alles ná de kWh-meter is toegankelijk voor de eigenaar. Toch wordt dit sterk afgeraden: een foutieve aansluiting dekt je verzekering niet bij brand of schade. Ons advies is dus zeker: schakel altijd een erkende elektricien in.

Voor de volledigheid: dit zijn de stappen die een elektricien volgt.

• Stap 1: Hoofdschakelaar uitschakelen en met spanningstester controleren of alles spanningsvrij is.
• Stap 2: Juiste aardlekschakelaar kiezen (type, aantal polen, gevoeligheid 30 mA).
• Stap 3: Aardlekschakelaar op DIN-rail klikken in de meterkast.
• Stap 4: Inkomende voedingskabels aansluiten – voedende kant (van hoofdschakelaar) bovenaan, afgaande bekabeling (naar groepen) onderaan. Gebruik draad van 4 mm² of 6 mm² afhankelijk van de toepassing.
• Stap 5: Uitgaande kabels naar de groepen aansluiten. Fase- en nuldraad correct aansluten volgens kleurcodering.
• Stap 6: Aardingsdraad aansluiten op de aardingsrail.
• Stap 7: Alle verbindingen controleren op stevigheid. Geen losse draden of beschadigde isolatie.
• Stap 8: Hoofdschakelaar inschakelen en aardlekschakelaar testen via de testknop “T”. De schakelaar moet onmiddellijk uitschakelen.

Testadvies: test de aardlekschakelaar elke zes maanden door op de testknop te drukken. Zo weet je zeker dat hij nog goed werkt.

Veelgemaakte fouten

Let op deze veelvoorkomende fouten bij het aansluiten van een aardlekschakelaar:

• Fase- en nuldraad verwisselen
• Schroefverbindingen niet stevig genoeg aandraaien
• Verkeerde draaddikte gebruiken (te dun of te dik)
• Te veel draden onder één klem plaatsen
• Vergeten de testknop te gebruiken na installatie
• Meer dan vier groepen achter één aardlekschakelaar plaatsen

Wanneer moet je een aardlekschakelaar vervangen?

Een aardlekschakelaar heeft geen vaste vervangingsdatum zoals bij een rookmelder, maar er zijn duidelijke momenten waarop het verstandig of zelfs noodzakelijk is om hem te vervangen.

• Als de aardlekschakelaar niet meer uitschakelt bij een test (via de testknop “T”)
• Moderne aardlekschakelaars gaan vaak 20 tot 30 jaar mee, maar bij oudere types (voor 1990) is vervanging sterk aan te raden.
• Bij uitbreiding van de groepenkast of plaatsing van extra groepen (bijv. zonnepanelen, warmtepomp, laadpaal).
• Als hij spontaan uitvalt zonder duidelijke oorzaak of niet meer terug in te schakelen is.

Aardlekschakelaar springt steeds: wat nu?

Slaat de aardlekschakelaar regelmatig af zonder duidelijke oorzaak? Dan is er ergens in de installatie een lekstroom. Dit kan komen door een defect apparaat, beschadigde bedrading of vocht in een stopcontact of armatuur. Volg deze stappen:

1. Schakel alle apparaten op de betreffende groep uit
2. Zet de aardlekschakelaar terug
3. Schakel apparaten één voor één in totdat de schakelaar weer afslaat, zo wijs je het probleem op

Blijft de aardlekschakelaar afslaan ook zonder aangesloten apparaten? Dan zit het probleem in de bedrading zelf. Dit is een geval voor een elektricien. Lees meer over kortsluiting oplossen als de aardlekschakelaar steeds terugkeert naar hetzelfde circuit.

Aardlekschakelaar aansluiten uitbesteden

Wil je de aardlekschakelaar laten aansluiten of vervangen door een erkende vakman? Via Homedeal ontvang je tot 6 gratis en vrijblijvende offertes van erkende elektriciens bij jou in de buurt. Zo vergelijk je eenvoudig op prijs en kwaliteit.

Veelgestelde vragen