Sta je op het punt om te bouwen, verbouwen of renoveren? Dan kom je al snel uit bij de vraag: wat doet een architect precies? Veel mensen denken bij een architect aan iemand die een huis tekent, maar het werk gaat veel verder dan dat. In dit artikel ontdek je wat een architect allemaal voor je kan betekenen, hoe het proces eruitziet en wat je daar ongeveer voor betaalt.
Inhoudsopgave
Wat doet een architect?
Kort gezegd: een architect helpt je om jouw plannen werkelijkheid te maken. Maar dan wel op een slimme, veilige en haalbare manier. Het begint allemaal met jouw wensen. Hoe wil je wonen? Wat werkt nu niet in je huis? En waar moet het ontwerp over tien of twintig jaar nog steeds aan voldoen?
Op basis daarvan maakt de architect een ontwerp dat niet alleen mooi is, maar ook praktisch en uitvoerbaar. Daarbij wordt rekening gehouden met bouwregels, technische eisen en het budget. Ook zaken waar je zelf misschien niet meteen aan denkt, zoals daglicht, looproutes of energieverbruik, worden meegenomen.
Tijdens het traject blijft de architect betrokken. Hij of zij regelt of begeleidt de vergunningsaanvraag, stemt af met aannemers en controleert tijdens de bouw of alles volgens plan verloopt. Zo sta je er niet alleen voor en weet je zeker dat het eindresultaat klopt met wat je voor ogen had.

De verschillende soorten architecten
Niet elke architect doet hetzelfde. Welke specialist je nodig hebt, hangt af van je project en je wensen. In de praktijk kom je deze soorten het vaakst tegen:
- Woningarchitect
Richt zich op particuliere woningen, zoals nieuwbouw, verbouwingen en uitbouwen. De focus ligt op wooncomfort, indeling en uitstraling. - Landschapsarchitect
Houdt zich bezig met de buitenruimte, zoals tuinen, opritten en erven. Deze architect kijkt naar samenhang tussen woning en omgeving. - Duurzaamheidsarchitect
Gespecialiseerd in energiezuinig en toekomstbestendig bouwen. Denk aan isolatie, materiaalkeuze en slimme oriëntatie van de woning. - Interieurarchitect
Richt zich op de binnenkant van de woning. Van indeling en licht tot kleuren, materialen en maatwerkoplossingen.
Soms werken meerdere specialisten samen, zeker bij grotere of complexere projecten.
Werkzaamheden architect
Een architect werkt in verschillende fasen. Hieronder zie je hoe zo’n traject er meestal uitziet:
- Kennismaking en eerste gesprek
Je bespreekt je plannen, wensen en budget. De architect denkt mee en bekijkt wat haalbaar is. Dit gesprek is vaak vrijblijvend.
- Eerste schetsen
Op basis van jullie gesprek maakt de architect schetsen. Die geven een eerste indruk van de mogelijkheden, zonder al te diep in detail te gaan.
- Voorlopig ontwerp
De gekozen richting wordt verder uitgewerkt, vaak met 3D-tekeningen. Je ziet nu echt hoe het eruit kan gaan zien en kunt nog bijsturen.
- Definitief ontwerp
Alles klopt? Dan wordt het ontwerp definitief gemaakt en getoetst aan het bestemmingsplan en de welstandseisen.
- Technische uitwerking
Het ontwerp wordt technisch uitgewerkt, zodat aannemers precies weten wat en hoe er gebouwd moet worden.
- Vergunning aanvragen
De architect helpt bij de vergunningaanvraag en blijft tijdens de bouw betrokken. Hij of zij controleert het werk en grijpt in als dat nodig is.
- Offertes opvragen
Met het uitgewerkte plan kan de architect verschillende aannemers benaderen voor een offerte. Zo kun jij kiezen wie het werk mag uitvoeren en wat het gaat kosten.
- Begeleiding tijdens de bouw
Tijdens de bouw blijft de architect betrokken. Hij of zij controleert of alles volgens plan verloopt, overlegt met de aannemer en voorkomt fouten. Zo heb jij minder stress en weet je zeker dat het eindresultaat goed zit.
Hoe vind je een goede architect?
Een architect kies je niet op gevoel alleen. Er zijn een paar dingen waar je altijd op moet letten als je een architect zoekt.
- Staat de architect ingeschreven in het Architectenregister?
- Heeft hij of zij ervaring met vergelijkbare projecten?
- Past de stijl bij wat jij voor ogen hebt?
- Is de offerte duidelijk en transparant?
Vraag altijd meerdere offertes aan. Zo vergelijk je niet alleen prijzen, maar ook aanpak, communicatie en de klik. Die klik is belangrijker dan veel mensen denken, je werkt vaak maanden samen.
Kosten van een architect
De kosten van een architect kunnen op drie manieren worden berekend: via een uurtarief, een vast bedrag per opdracht, of een percentage van de bouwkosten (het honorarium). Welke methode het beste past, hangt af van het soort project.
| Project | Indicatie kosten (incl. btw) |
|---|---|
| Eerste schetsontwerp voor woning | € 1.500 – € 3.000 |
| Uitbouw + bouwaanvraag | € 2.500 – € 6.000 |
| Aanbouw met bestek & vergunningen | € 6.000 – € 12.000 |
| Volledige nieuwbouwwoning (volledig traject) | € 35.000 – € 50.000+ |
Let op: de genoemde prijzen zijn gemiddelden. Een groter of complexer project betekent ook hogere architectkosten.
Veelgestelde vragen
Het uurtarief van een architect ligt gemiddeld tussen de € 70 en € 150, afhankelijk van ervaring en specialisatie. Voor een gemiddeld project betaal je meestal tussen de € 1.500 en € 15.000, afhankelijk van de grootte en complexiteit van het werk.
De architect is de spil tussen jou, de gemeente, en de aannemer. Hij of zij zorgt ervoor dat jouw ideeën werkelijkheid worden, maar dan op een slimme, veilige en mooie manier. De architect denkt mee, lost problemen op en bewaakt het overzicht van het hele traject, van het eerste gesprek tot de oplevering van het project.
Je kunt verschillende vragen stellen aan een architect. Je kunt bijvoorbeeld interieuradvies krijgen als je specifieke vragen hebt omtrent je inrichting. Daarnaast kan deze vakspecialist tijdens de verbouwing je vragen beantwoorden over de status van de verbouwing en tussentijds een indicatie geven van de totale kosten. Voor zo goed als alle vragen rondom de bouw of renovatie van je woning kun je bij de architect terecht.