Expansievat cv-ketel: functie, kosten en vervangen

27/01/2026

Karsten

Heb je een cv-ketel in huis dan zal hiernaast altijd een expansievat hangen. Dit vat, dat ook wel drukvat genoemd wordt, is nagenoeg altijd rood en lijkt te bestaan uit twee losse pannen die op elkaar zijn bevestigd. Maar ken jij het nut van dit drukvat? En waarom het belangrijk is om een expansievat te ontluchten en tijdig te vervangen? Op deze pagina krijg je antwoord op al deze vragen.

Inhoudsopgave

Wat kost een expansievat vervangen?

De kosten voor het vervangen van een expansievat variëren afhankelijk van het type ketel en de grootte van het vat. Het wordt aanbevolen om het expansievat elke 5 tot 10 jaar te vervangen om problemen te voorkomen.

Welk expansievat heb je nodig?

De grootte van het expansievat hangt af van de inhoud van je cv-installatie en het type ketel. In de meeste woningen wordt een expansievat van 12 tot 18 liter gebruikt. Bij grotere woningen of installaties met vloerverwarming is soms een groter vat nodig. Een installateur kan dit eenvoudig voor je berekenen.

Bekijk hieronder alle gemiddelde kosten. 

Wat is de functie van een expansievat in een verwarmingssysteem?

Het expansievat speelt een belangrijke rol in je verwarmingssysteem. Je centrale verwarming is een gesloten systeem. Water dat wordt verwarmd, zet uit. In totaal kan het water dat zich in je cv-installatie bevindt in volume zo’n 3% uitzetten. Als gevolg van dit warmere water dat uitzet ontstaan drukverschillen in het gesloten systeem.

Deze drukverschillen moeten opgevangen worden. Dit wordt gedaan door het expansievat (of drukvat), omdat de leidingen en radiatoren die van metaal zijn gemaakt onvoldoende flexibel zijn om de drukverschillen op te vangen.

Het drukvat bestaat uit twee delen die van elkaar zijn gescheiden door een membraan. Het ene deel is gevuld met stikstof, het andere deel staat in verbinding met het water van je verwarmingssysteem. Stikstof is een gas dat in tegenstelling tot water samengedrukt kan worden. Loopt de druk in je verwarmingssysteem op, dan beweegt het membraan in het drukvat zich in de richting van het gas.

Hierdoor wordt het stikstof in het drukvat samengedrukt en is er meer ruimte in het verwarmingssysteem voor het water dat in volume is uitgezet.

Waarom is het belangrijk om een expansievat te ontluchten?

Zet je de verwarming aan, dan kan je een borrelend en trillend geluid horen in de leidingen en radiatoren. Dit wordt veroorzaakt door lucht die in het verwarmingssysteem zit. Lucht in het verwarmingssysteem kan ervoor zorgen dat je minder efficiënt stookt, omdat het verwarmde water minder goed door je radiatoren stroomt. Bovendien kan lucht in je verwarmingssysteem schadelijk zijn voor je cv-ketel.

Het is dus goed om periodiek je expansievat te ontluchten. Strikt genomen ontlucht je niet het expansievat zelf, maar het volledige cv-systeem en je doet dit via de radiatoren. Het expansievat beweegt mee in dat gesloten systeem. Alleen expansievaten met een ontluchtnippel (bijvoorbeeld bij wandmontage) kunnen direct ontlucht worden.

Je kunt ervoor kiezen om je expansievat en cv-ketel te laten ontluchten door een vakspecialist, maar je kunt het eventueel ook zelf doen.

Meer weten over hoe je dit aanpakt? Dat lees je in ons artikel: cv ontluchten.

Wanneer moet je een expansievat vervangen?

Je moet je expansievat (laten) vervangen op het moment dat deze kapot is, of op het moment dat deze aan het einde van zijn levensduur zit. Een drukvat heeft een levensduur van ongeveer 7 jaar. Daarmee is de levensduur aanzienlijk korter dan die van je cv-ketel, welke normaliter tussen de 12 en 15 jaar bedraagt. 

Symptomen van een kapot expansievat

Een defect expansievat herken je vaak aan deze signalen:

• de waterdruk van je cv-installatie loopt snel op of zakt juist steeds weg
• de veiligheidsklep druppelt of loost water
• je moet de cv-ketel regelmatig bijvullen
• radiatoren maken borrelende of kloppende geluiden

Merk je één of meerdere van deze symptomen? Dan is de kans groot dat het expansievat niet meer goed werkt en aan vervanging toe is.

Veel mensen hebben voor hun cv-ketel onderhoud een onderhoudsabonnement met een cv-specialist. Deze vakspecialist verzorgt niet alleen het periodieke onderhoud van je verwarmingssysteem, maar zal je ook adviseren wat het beste moment is om je drukvat te vervangen.

Ons advies is om je drukvat tijdig te vervangen en niet te wachten totdat deze kapot gaat. Een kapot drukvat kan namelijk ook schade veroorzaken aan de rest van je verwarmingssysteem.

Hoe kan je een expansievat vervangen?

Een expansievat vervangen is een klus die je gemakkelijk zelf kunt doen op het moment dat je een beetje handig bent. Volg hierbij onderstaand stappenplan:

1. Trek de stekker van je cv-ketel uit het stopcontact.
2. Sluit een slang aan op de aftapkraan en laat je cv-installatie leeglopen.
3. Maak je oude drukvat los.
4. Maak je nieuwe drukvat waterdicht door het schroefdraad te omwikkelen met teflon-tape.
5. Maak je nieuwe drukvat vast aan de ophangbeugel.
6. Vul je cv-installatie met water. Dit kan je doen door de slang op de vulkraan aan te sluiten.
7. Vul de ketel tot de druk tussen de 1,5 en 2 bar is.
8. Open de ontluchtingsnippel van het drukvat tot het moment dat er water uitkomt.
9. Controleer of de druk nog steeds tussen de 1,5 en 2 bar is. Vul het systeem nogmaals bij als de druk is teruggelopen.
10. Sluit de kranen en maak de slang los.

Wanneer beter een specialist inschakelen?

Twijfel je over de juiste maat, zit het expansievat lastig bereikbaar of heb je geen ervaring met cv-installaties? Schakel dan een vakspecialist in. Een verkeerd gemonteerd expansievat kan lekkage of schade aan je cv-ketel veroorzaken. Ontvang via de button hieronder gratis en vrijblijvend offertes van cv specialisten.

Veelgestelde vragen