Wil je je thermostaat vervangen, maar weet je niet precies waar je moet beginnen? In dit artikel legt Homedeal je uit hoe je dit zelf kunt doen, welke soorten thermostaten er zijn, hoe ze werken en wanneer het slim is om een vakspecialist in te schakelen.
Inhoudsopgave
Wanneer moet je een thermostaat vervangen?
Er zijn een paar belangrijke signalen dat je thermostaat aan vervanging toe is:
- De thermostaat reageert niet of heel traag op jouw instellingen.
- De temperatuur in huis schommelt en blijft niet stabiel.
- Je hebt een nieuwe cv-installatie geplaatst die niet goed samenwerkt met je huidige thermostaat.
- Je wilt overstappen op een nieuwe slimme thermostaat voor meer comfort en controle.
- Je bent op zoek naar nieuwe manieren om energie te besparen en je huidige thermostaat helpt je hier onvoldoende bij.
Een extra reden om te vervangen in 2026: sommige slimme thermostaten of apps krijgen minder (of geen) ondersteuning. Google heeft bijvoorbeeld aangekondigd dat het geen nieuwe Nest-thermostaten meer uitbrengt in Europa en support voor oudere modellen afbouwt. Controleer daarom altijd of jouw thermostaat nog updates krijgt en of de app goed blijft werken.
Wat is een thermostaat?
Een thermostaat is een klein apparaatje in huis dat de temperatuur regelt. Het communiceert met je cv-ketel en zorgt ervoor dat het in huis aangenaam warm is wanneer jij dat wilt. Je stelt de gewenste temperatuur in en de thermostaat schakelt de verwarming aan of uit om die temperatuur te behouden.
- Kamerthermostaat (aan/uit):
De eenvoudigste variant. Zet de cv-ketel volledig aan of uit op basis van de ingestelde temperatuur. Goedkoop, maar minder energiezuinig. - Klok thermostaat (programmeerbaar):
Hiermee stel je per dag en tijdstip in wanneer de verwarming aan of uit gaat. Handig voor vaste dagritmes en zuiniger dan een simpele aan/uit-thermostaat. - Slimme thermostaat:
Bedienbaar via een app. Past zich aan jouw leefpatroon aan, werkt vaak met schema’s, geofencing en verbruiksinzichten. Dit type thermostaat is erg populair in 2026. - Draadloze thermostaat:
Bestaat uit een thermostaat en een ontvanger bij de cv-ketel. Ideaal als je geen kabels wilt of kunt trekken, of de thermostaat wilt verplaatsen. - Modulerende thermostaat (bijv. OpenTherm):
Stuurt niet alleen aan/uit, maar regelt ook het vermogen van de cv-ketel. Zorgt voor een stabielere temperatuur en lager gasverbruik (mits je ketel dit ondersteunt). - Thermostaat voor hybride/warmtepomp:
Speciaal ontworpen om samen te werken met een hybride warmtepomp of all-electric systeem. Stuurt slim tussen warmtepomp en cv-ketel.

Hoe werkt een thermostaat?
De werking is vrij eenvoudig. De thermostaat meet de huidige temperatuur in huis en vergelijkt deze met de temperatuur die jij hebt ingesteld. Is het te koud? Dan geeft de thermostaat een seintje aan de cv-ketel om te starten. Zijn de radiatoren warm genoeg? Dan stopt het signaal en schakelt de ketel uit. Moderne thermostaten doen dit zelfs per ruimte of op basis van je dagritme.
Welke thermostaat past bij jouw cv-ketel?
Niet elke thermostaat werkt met elke cv-ketel. Check daarom vóór je koopt of jouw ketel aan/uit (on-off) of modulerend (bijv. OpenTherm) ondersteunt. Een modulerende thermostaat kan de ketel geleidelijk laten bijsturen in plaats van alleen aan/uit te schakelen. Dat geeft vaak meer comfort en kan zuiniger zijn, mits je ketel dit ondersteunt.
Let ook op deze punten:
- Bedraad of draadloos: draadloze sets werken met een ontvanger bij de ketel; handig als je geen kabel kunt trekken.
- Aansluiting/voeding: sommige thermostaten zijn 2-draads (laagspanning), andere hebben 230V nodig.
- Hybride/warmtepomp: heb je (of wil je) een hybride warmtepomp, kies dan een thermostaat die daar expliciet mee compatibel is of laat je adviseren.
Tip: maak vóór je bestelt een foto van de huidige aansluitingen en noteer merk/type van je ketel. Dat voorkomt miskopen.
Wat kost een thermostaat vervangen?
De kosten om een thermostaat te vervangen hangen in 2026 vooral af van het type thermostaat (simpel/klok/slim), bedraad of draadloos, en of je een modulerende aansluiting gebruikt. Laat je een monteur komen, dan betaal je meestal een vast tarief voor montage (vaak binnen 1 uur), plus eventueel klein materiaal.
De kosten voor een nieuwe thermostaat liggen gemiddeld tussen de € 110 en € 550, inclusief installatie. Doe je het zelf? Dan betaal je alleen de prijs van het apparaat, vanaf ongeveer € 50 tot € 350 voor een eenvoudige thermostaat.
Let op: sommige slimme thermostaten werken (deels) met een abonnement voor extra functies zoals geofencing/automatisering. Dus daar komen dan maandelijkse kosten bij.
De uiteindelijke prijs hangt vooral af van het type thermostaat dat je kiest:
| Type thermostaat | Apparatuur (richtprijs) | Installatie (richtprijs) | Totaal indicatie |
|---|---|---|---|
| Eenvoudige (aan/uit) kamerthermostaat | € 30 – € 90 | € 80 – € 175 | € 110 – € 265 |
| Klokthermostaat (programma’s) | € 60 – € 180 | € 80 – € 175 | € 140 – € 355 |
| Slimme thermostaat (app) | € 150 – € 350 | € 80 – € 200 | € 230 – € 550 |
| Slimme thermostaat met abonnement/service (bv. Toon/extra functies) | vaak € 0 – € 250 + maandbedrag | soms inbegrepen / € 0 – € 150 | afhankelijk van contract |
Hoe zijn de kosten opgebouwd?
De thermostaat prijzen bestaan uit arbeidskosten, materiaalkosten en voorrijkosten. De arbeidskosten lopen uiteen van ongeveer € 70 tot € 200. De installatie van een thermostaat duurt doorgaans niet langer dan een uur. De voorrijkosten zijn afhankelijk van de afstand die de specialist moet afleggen.
Deze kosten zijn zo’n 5% van de totaalprijs. Voor de exacte kosten raden wij aan om meerdere offertes aan te vragen en deze met elkaar te vergelijken. De materiaalkosten zijn vooral afhankelijk van een aantal keuzes die je maakt.

Stappenplan om zelf je thermostaat te vervangen
Wil je zelf je thermostaat gaan vervangen? Dat kan, mits je een beetje handig bent. Volg dan onderstaand stappenplan:
- Stroom uitschakelen
Schakel de stroom uit via de meterkast om veilig te kunnen werken.
- Oude thermostaat vervangen
Maak de kap los, schroef het toestel los van de muur en koppel de draden los.
- Draadkleuren vastleggen
Noteer de draadkleuren en waar ze op aangesloten zijn. Maak eventueel een foto hiervan.
- Nieuwe thermostaat aansluiten
Plaats de nieuwe thermostaat op dezelfde plek en sluit de draden aan volgens de handleiding.
- Stroom weer inschakelen
Zet de stroom weer aan en controleer of alles werkt.
- Testen en instellen
Stel de temperatuur in en test of je cv-ketel correct reageert.
Test modulerend: als je overstapt op modulerend (OpenTherm), check in de ketel-/thermostaatinstellingen of hij ook echt modulerend communiceert (anders draait hij alsnog alleen aan/uit in plaats van modulerend).

Zelf doen of een vakspecialist inschakelen?
Een thermostaat vervangen lijkt misschien eenvoudig, maar er zijn wel risico’s. Een verkeerde aansluiting kan namelijk leiden tot storingen of zelfs schade aan je cv-installatie. Twijfel je over je klusvaardigheden of heb je een complex verwarmingssysteem? Dan is het verstandig om een installateur in te schakelen. Zo weet je zeker dat alles veilig en correct gebeurt.
Offerte aanvragen voor jouw situatie
Klaar om een nieuwe thermostaat te laten installeren? Of wil je weten of jouw cv-ketel geschikt is voor een slimme of modulerende thermostaat? Vraag dan gratis offertes aan via Homedeal. Zo vergelijk je eenvoudig de prijzen van erkende vakspecialisten en kies je de beste deal voor jouw situatie.

Veelgestelde vragen
Slimme thermostaten kunnen aanzienlijk besparen op energiekosten, soms tot wel 20%. De exacte besparing hangt af van uw stookgedrag en woningisolatie. Ze passen de temperatuur automatisch aan op basis van uw leefpatronen, wat leidt tot efficiënter energiegebruik.
De meeste thermostaten vereisen geen jaarlijks onderhoud en hebben minimale onderhoudskosten. Slimme thermostaten kunnen updates nodig hebben, die meestal automatisch en zonder extra kosten worden uitgevoerd. Regelmatige controle van de batterijen en basisinstellingen wordt wel aangeraden.
Nee, niet elke thermostaat is geschikt voor elke cv-ketel. Je moet letten op het type regeling (aan/uit of OpenTherm), de aansluiting (bedraad of draadloos) en de voeding (230V of 2-draads). Controleer daarom altijd de compatibiliteit of laat je adviseren door een installateur.